Uraren Ziklo Integrala
Para ver el contenido completo de las tablas, desplácelas horizontalmente.
2025ean, ur-ekoizpena 30.573.125 m3-koa izan zen, eta, horrenbestez, 2024an baino % 5,87 handiagoa izan zen eta azken bost urteetako batezbestekoa baino % 2,65 handiagoa, eta, hala, 2024an erregistratu zen ekoizpeneko minimo historikoaren ondoren joera-aldaketa ekarri zuen.
Gehikuntza honen arrazoi nabarienak izan ziren eguraldi egonkorra eta irail eta urriko prezipitazio baxuak, parkeak eta lorategiak ureztatzen aritu behar izatea luzatzea eragin baitzuten. Ur-ekoizpen handiena abuztuko lehen bi asteetan erregistratu zen, tenperatura beroak izan ziren egun batzuetan. Zehazki, abuztuaren 7a, osteguna, kontsumo handieneko eguna izan zen, 125.296 m3-rekin. Ur-ekoizpen txikiena, berriz, Aste Santuan erregistratu zen, eta, hartara, apirilaren 20a, igandea, kontsumo txikieneko eguna izan zen, 51.173 m3-rekin.
Eugiko urtegian, prezipitazio metatua 1.099 mm-koa izan zen, aurreko 15 urteetako batezbestekoa baino % 26 txikiagoa. Otsail eta abenduko prezipitazio baxuak, eta irail eta urrikoak nabarmendu behar dira, udako agorraldia luzatzea eragin zutenak.
Urtean zehar, uraren jatorria hau izan zen:
- Egillor % 28,7 (7.260.810 m3).
- Urtasun % 45,4 (13.877.872 m3).
- Tebas % 30,9 (9.434.443 m3).
Edateko urak tratatzeko bi estazio bakarrik martxan edukitzeko 2023an abian jarri zen estrategiaren arabera (2+1 eredua), Egillorko edateko uren araztegia geldirik egon zen bost hilabetean, ekainetik urrira, eta haren ordez Tebasko EUTE aritu zen lanean. Hala, aldaketa honekin eskualdea udan hornitzeko sistema askoz ere sendoagoa lortzen dugu, eta Artetako iturburuaren emariak, txikitzen joaten diren emariak, bazter utz ditzakegu eta, gainera, Udarbe ibaian emari ekologikoa bermatu ahal dugu. Aipatzekoa da 2025ean Tebasko EUTEk errekor bat ezarri zuela ekoitzitako uraren bolumenean, 9.434.443 m3 ekoitzita, lanean aritu zen 162 egunetan.
Hornidura-sarea ustiatzeko emaitzei dagokienez, nabarmendu behar da erregistratu gabeko uraren koefizientea edo adierazlea 2025ean % 9,46koa izan zela, azken urteetakoaren antzekoa eta, Hirietako Uraren Espainiako Elkartearen (DAQUAS) 2024ko Azterketa Nazionaleko datuen arabera, metropoli-eremuetarako dagoen % 18ko batezbestekotik oso behera dagoen portzentajea, gainera.
Tratamendu aurreratuak EUTEetan eta jarraipen analitikoa
Edateko uraren arloan duela gutxi abian jarri diren araudi-eskakizunen arabera, tratamendu aurreratu berriak sartu ziren prozesuetan, adibidez, ozonoa erabiltzea Urtasungo EUTEn eta ikatz aktibatua erabiltzea Egillorko EUTEn.
Hornikuntzaren kalitatearen kontrola dela-eta, Horniduraren Kalitatea Kontrolatzeko Laborategian urtean zehar egindako kontrolak, programatuta zeudenak eta IZSAko hainbat sailek eskatu dituztenak, 117.095 parametro izan dira, 6.294 lagini zegozkionak. Aurrerapen nabari moduan, parametro berriak, adibidez, pestizidak, determinatzean kontrol analitikoa sendotu izana aipatu behar da, 3/2023 Errege Dekretuan ezarrita dauden eskakizunen ildoan, hartara, zaintza eta araudi-betetze maila handiagoa sendotuz kontsumoko uraren kalitatearen gaian.
Saneamendua eta arazketa
Arazketarekin lotuta, Aratzuriko Hondakin Uren Araztegian (HUA), 2025ean 35.912.852 m3-ko ur-bolumena araztu zen, 2024an baino % 4,6 gutxiago, publiometria txikiago baten ondorioz, euri-uren isurketen ekarpen txikiago baten eraginez. Tratatutako karga 526.812 biztanle baliokidekoa izan zen, aurreko urteetakoaren oso antzekoa. Zehazki, erreferentziazko magnitude horrek Iruñerriko biztanleriaren eta Arazurin tratatzen diren industria-uren, hiri-urekin parekagarrien, batura ordezkatzen du.
Arazketaren errendimendu handiei eutsi zitzaien gai organikoen eta mantenugaien gainean, Ebroko Ur Konfederazioak ezartzen dituen isurketa-mugak beteta.
HUAn ezabatutako karga organikotik abiatuta, 5.787.963 Nm3 biogas sortu ziren, azken bosturtekoan baino % 1,9 gehiago. Biogasa erregai moduan erabilita energia elektrikoa ekoiztea aurreko urteetakoaren antzekoa izan zen: % 91ko autokontsumo elektrikoa lortu zen.
Aratzuriko HUAko obrekin lotuta, aipagarriena izan da lohiak eguzkitan lehortzeko proiektua egin izana eta lizitaziorako ingurumen-izapidetzeak hasi izana. Aurreikusita dago 2026an gauzatzea.
| 2023 | 2024 | 2025 | ||
|---|---|---|---|---|
| Ur-ekoizpena, guztira (m3) |
28.939.572 | 28.876.753 | 30.573.125 | |
Analisi bidezko kontrola
| Analisi bidezko kontrola | Laginak | Parametroak |
|---|---|---|
| Hornidura-iturriak | 434 | 18.149 |
| Ura edateko on bihurtzeko prozesua | 1.112 | 4.410 |
| Ura, EUTEtik irtetean | 322 | 21.288 |
| Ur-biltegiak | 720 | 29.447 |
| Banaketa-sarea | 576 | 16.654 |
| Kontsumoko iturria | 859 | 13.351 |
| Eskaerak (IZSA) | 452 | 2.798 |
| Eskaerak (kanpokoak) | 10 | 188 |
| Kalitate-kontrola eta barnekoak, laborategia | 1.809 | 10.810 |
| Kontrolak, guztira | 6.294 | 117.095 |
Kontrolen emaitzak
| Banaketa-sarea eta kontsumoko iturria | Emaitza konformeen % | |
|---|---|---|
| Hornitutako uraren kalitate organoleptikoa | % 100 | |
| Hornitutako uraren kalitate mikrobiologikoa | % 99,3 | |
| Hornitutako uraren kalitate kimikoa | % 99,1 | |
| Erradioaktibitate-eza, aztertutako laginetan | % 100 | |
| Edateko uren araztegiak (EUTEak) | Emaitza konformeen % | |
|---|---|---|
| Hornitutako uraren kalitate organoleptikoa | % 100 | |
| Hornitutako uraren kalitate mikrobiologikoa | % 100 | |
| Hornitutako uraren kalitate kimikoa | % 99,97 | |
| Erradioaktibitate-eza, aztertutako laginetan | % 100 | |
Kontsumoa 2025ean (m3)
| 2023 | 2024 | 2025 | ||
|---|---|---|---|---|
| m3 | m3 | m3 | ||
| Zerbitzu publikoak | Administrazio publikoak | 498.267 | 495.555 | 468.114 |
| Udal-zerbitzuak | 910.353 | 922.139 | 970.311 | |
| Interes sozialeko erabilera | 555.444 | 531.473 | 570.465 | |
| Zerbitzu publikoak, guztira | 1.964.064 |
1.949.167 | 2.008.890 |
|
| Merkataritza-industria | Nekazaritza eta abeltzaintza | 4.597 | 4.777 | 5.924 |
| Merkataritza | 3.605.500 | 3.641.318 | 3.788.806 | |
| Merkataritza/ureztatzea | 39.252 | 40.325 | 43.994 | |
| Suteak, aho zigilatuak | 213 | 632 | 32 | |
| Suteak, kontagailuarekin | 20.843 | 16.750 | 33.229 | |
| Industria | 1.545.380 | 1.620.349 | 1.713.742 | |
| Jarduerarik gabeko lokalak | 0 | 0 | 0 | |
| Obrak | 162.728 | 144.596 | 163.805 | |
| Behin-behineko zerbitzu berezia | 22.428 | 17.263 | 11.861 | |
| Merkataritza-industria, guztira | 5.400.941 |
5.486.010 | 5.761.393 |
|
| Etxebizitzak | Etxebizitzak | 12.422.981 | 12.611.087 | 12.957.604 |
| Etxebizitzak/merkataritza | 27.589 | 26.667 | 26.137 | |
| Etxebizitzak/merkataritza/ureztatzea | 6.990 | 6.087 | 5.570 | |
| Etxebizitzak/ureztatzea | 2.670.527 | 2.591.994 | 2.818.877 | |
| Etxebizitzak, guztira | 15.128.087 |
15.235.835 | 15.808.188 |
|
| Apaingarriak-ureztatzea | Iturriak | 44.393 | 43.254 | 63.521 |
| Aisiako baratzeak | 56.692 | 55.492 | 70.666 | |
| Ureztatze pribatua | 654.257 | 629.258 | 758.338 | |
| Ureztatze publikoa | 462.797 | 449.504 | 519.382 | |
| Udal-ureztatzea | 1.917.954 | 1.814.635 | 2.359.634 | |
| Apaingarriak-ureztatzea, guztira |
3.136.093 |
2.992.143 | 3.771.541 |
|
| Hornidura tokiko erakundeei | Hornidura tokiko erakundeei | 650 | 45 | 691 |
| Hornidura tokiko erakundeei, guztira |
650 | 45 | 691 | |
| Kontsumoa, guztira | 25.629.835 | 25.663.200 | 27.350.703 |
Kontsumoa (litroak biztanleko eta eguneko)
| 2023 | 2024 | 2025 | |
|---|---|---|---|
| Etxebizitzetakoa | 109 | 109 | 112 |
| Industria-merkataritza | 38 | 38 | 39 |
| Iturriak eta ureztatzeak | 23 | 21 | 27 |
| Kontsumoaren emaitzak, guztira | 185 | 185 | 193 |
Saneamendua eta arazketa
| Aratzuriko HUAren errendimenduak | 2023 | 2024 | 2025 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tratatutako ur-emaria | 34.669.820 | 37.662.407 | 35.912.852 | |||||||||
| Solido esekiak | % 96,1 | % 95,8 | % 95,7 | |||||||||
| Oxigeno-eskari kimikoa | % 93,6 | % 93,1 | % 93,1 | |||||||||
| Oxigeno-eskari biokimikoa | % 95,3 | % 94,4 | % 94,0 | |||||||||
| Nitrogenoa | % 79,5 | % 80,4 | % 81,0 | |||||||||
| Fosforoa | % 79,5 | % 73,7 | % 81,5 | |||||||||
| Analisi bidezko kontrola laborategian | 2023 | 2024 | 2025 | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Laginak | Parametroak | Laginak | Parametroak | Laginak | Parametroak | |
| HUAko lohien lineak | 3.348 | 9.975 | 3.364 | 9.923 | 3.625 | 10.365 |
| Industria-isurketak | 781 | 20.532 | 793 | 19.779 | 777 | 19.235 |
| Uraren linea, HUA | 198 | 2.650 | 224 | 3.502 | 207 | 3.236 |
| HUA txikiak | 37 | 1.011 | 31 | 832 | 36 | 952 |
| Ibilguen kontrola | 851 | 10.781 | 826 | 10.108 | 882 | 10.958 |
| Lohi deshidratatua eta konposta | 408 | 2.450 | 308 | 2.490 | 347 | 2.525 |
| Barneko kontrola, guztira | 5.623 | 47.399 | 5.546 | 46.634 | 5.874 | 47.271 |
| Kanpoko analisiak eta zenbait | 4.695 | 55.568 | 4.956 | 56.933 | 4.568 | 48.499 |
| Laborategiko analisiak, guztira | 10.318 | 102.967 | 10.502 | 103.567 | 10.442 | 95.770 |
| 2023 | 2024 | 2025 | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Industria-isurketen kontrola | |||||
| Ikuskatzeak industriei | 27 | 23 | 30 | ||
| Ikuskatzeak tokiko araztegiei | 198 | 224 | 213 | ||
| Jarduera sailkatuen espedienteak | 104 | 106 | 141 | ||
| Beste txosten batzuk | 45 | 42 | 52 | ||
| Isurketa etenen baimenak | 85 | 90 | 100 | ||
| Ibilgura isurtzeko baimenak | 7 | 3 | 3 | ||
| Kontrola eta mantentzea prozesuan | 2023 | 2024 | 2025 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ekipoak guztira, linean | 41 | 45 | 46 | ||||
Hornidura-iturriak
Artetako iturburua
Udarbe ibaiaren buruan.
- Biltzeko azalera: 100 km
- Iturburuaren batez besteko emaria: 2.981 l/s
- Hornidurarako baliatutako batez besteko emaria: 245 l/s
- Energia hidroelektrikoa ekoizteko baliatutako batez besteko emaria: 1.881 l/s
- Udarbe ibaira isuritako batez besteko emaria: 852 l/s
Eugiko urtegia
Arga ibaiaren buruan.
- Oinplano makotua duen grabitate-presa
- Ibaiaren mailaren gaineko garaiera: 44,3 m
- Luzera: 252 m
- Presaren bolumena: 21 hm3
- Kota maximoa: 628 m
- Azalera: 123 ha
- Batez besteko sakonera: 18 m
- Bertan ura zenbat egoten den: 2-5 hilabete
Itoizko urtegia
Kokapena: Irati ibaia (Longida ibarra)
- Presa-mota: grabitatekoa, hormigoi arruntarekin egina
- Zimenduen gaineko garaiera handiena: 122 m
- Bururatze-luzera: 525 m
- Bururatze-kota: 592 m
- Gehieneko mailan normalean estalita dagoen azalera: 1.100 ha
- Ur-mailak normalean gehienez duen edukiera: 418 hm3
Edateko ura tratatzea
- Urtasungo EUTE. Tratatzeko ahalmena: 1.050 l/s
- Egillorko EUTE. Tratatzeko ahalmena: 800 l/s
- Tebasko EUTE. Tratatzeko ahalmena: 1.000 l/s
Hornikuntza-sarea
- Luzera: 1.519 km
- Harguneak: 54.170
- Ur-biltegiak: 147 unitate. Edukiera: 273.690 m3
- Ponpatzeak: 55
- Emari-neurgailuak: 458
Saneamendu-sarea
- Luzera: 1.751 km
- Harguneak: 75.205
Ekaitz-urak biltzeko biltegiak
- Txantreako ekaitz-urak biltzeko biltegia
- V=3.000 m3 C2 kolektorera edo hodi biltzailera
Hondakin-uretarako instalazioak
| Ezaugarriak | Kop. | Zerbitzua ematen zaien herritarrak | |
|---|---|---|---|
| Aratzuriko HUA | Tratamendu osoa: lehen mailakoa + biologikoa (nitrifikazio desfosforizazioarekin) Biosolidoak birziklatzeko planta, kogenerazio-planta |
1 | 526.812 |
| HUA txikiak | 9 | ||
| Hobi septikoak | Iragazki biologikoa dutenak |
107 |
- |